Wie betaalt de thuiszorg? Waar vraag je een rolstoel aan? En wanneer kom je in aanmerking voor een verpleeghuis? In Nederland hangt het antwoord af van drie wetten. Dat klinkt ingewikkeld, maar in het kort is het goed te volgen.
In één oogopslag
| Wet | Wie regelt het | Waarvoor | Hoe vraag je het aan |
|---|---|---|---|
| Wmo | Gemeente | Hulp om thuis te kunnen blijven wonen en mee te doen | Melding bij de gemeente of het wijkteam |
| Zvw | Zorgverzekeraar | Medische zorg, ook verpleging en verzorging thuis | Via huisarts, specialist of wijkverpleegkundige |
| Wlz | Zorgkantoor, na indicatie van het CIZ | Blijvend 24 uur per dag zorg of toezicht dichtbij | Aanvraag bij het CIZ |
Voor kinderen en jongeren tot 18 jaar is er nog een vierde wet: de Jeugdwet. Die regelt de gemeente.
De Wmo: de gemeente
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) gaat over zelfstandig wonen en meedoen in de samenleving. De gemeente regelt bijvoorbeeld:
- hulp in het huishouden
- begeleiding, bijvoorbeeld bij het plannen van de dag
- dagbesteding
- hulpmiddelen, zoals een scootmobiel of rolstoel
- aanpassingen in huis, zoals een traplift
- ondersteuning voor mantelzorgers, zoals respijtzorg
De gemeente kijkt eerst wat iemand zelf kan, en wat de omgeving kan doen. Daarna pas wat de gemeente regelt. Dat gebeurt in het keukentafelgesprek.
Voor Wmo-hulp betaal je meestal een eigen bijdrage. Die int het CAK. Elke gemeente maakt eigen regels, dus wat je krijgt kan per gemeente verschillen.
De Zvw: de zorgverzekeraar
De Zorgverzekeringswet (Zvw) gaat over medische zorg. Denk aan de huisarts, het ziekenhuis en medicijnen. Maar ook de wijkverpleging valt hieronder: verpleging en verzorging thuis, zoals hulp bij douchen, wondzorg of steunkousen.
Een wijkverpleegkundige bepaalt hoeveel zorg er nodig is. Daar heb je geen aanvraag bij de gemeente voor nodig. Je huisarts of het ziekenhuis kan je doorverwijzen, maar je mag ook zelf contact opnemen met een thuiszorgorganisatie.
Voor wijkverpleging betaal je geen eigen risico. Voor veel andere zorg uit de basisverzekering wel.
De Wlz: het zorgkantoor
De Wet langdurige zorg (Wlz) is voor mensen die blijvend de hele dag zorg nodig hebben, of toezicht in de buurt. Bijvoorbeeld bij vergevorderde dementie of een zware lichamelijke beperking.
Het CIZ beslist of iemand een Wlz-indicatie krijgt. Daarna regelt het zorgkantoor de zorg. Dat kan in een instelling, zoals een verpleeghuis. Maar het kan ook thuis, met een volledig pakket thuis, een modulair pakket thuis of een pgb.
Ook voor de Wlz betaal je een eigen bijdrage aan het CAK. Hoe hoog die is, hangt af van je inkomen en vermogen, en van de vorm van zorg.
En als het niet past?
Soms is niet duidelijk onder welke wet iets valt. Dan wijzen organisaties weleens naar elkaar. Blijf vragen en laat je niet wegsturen. Je kunt hulp krijgen van een onafhankelijke cliëntondersteuner, een mantelzorgmakelaar of het steunpunt mantelzorg. Zoek een organisatie in je buurt via organisaties.
Op regelhulp.nl kun je stap voor stap kijken welke hulp er past bij jullie situatie.
Wat het platform kan doen
Niet alle hulp hoeft via een wet te gaan. Een vrijwilliger die wekelijks een wandeling maakt, of een betaalde helper voor de boodschappen, regel je zelf. Daarvoor kun je een hulpvraag plaatsen.