Respijt betekent adempauze. Bij respijtzorg neemt iemand anders de zorg tijdelijk van je over, zodat jij even op adem kunt komen. Een middag, een nacht, een weekend of een paar weken. Het is geen luxe. Het helpt je om het vol te houden.
Wat is respijtzorg?
Respijtzorg is alle zorg die de mantelzorger tijdelijk vervangt. Je naaste wordt goed verzorgd, en jij hebt tijd voor jezelf. Om te slapen, te sporten, naar een verjaardag te gaan of op vakantie.
Veel mantelzorgers wachten te lang met een pauze. Ze voelen zich schuldig, of denken dat niemand het zo goed kan als zij. Maar wie nooit rust neemt, raakt op. En dan is er niemand meer die de zorg geeft. Een vaste pauze voorkomt dat. Lees ook Overbelaste mantelzorger.
Welke vormen van respijtzorg zijn er?
Een vrijwilliger thuis. Iemand komt een paar uur bij je naaste, zodat jij weg kunt. Dit kun je regelen via het steunpunt mantelzorg, een organisatie voor vrijwillige thuishulp, of via dit platform. Kijk bij even aflossen wie er bij jou in de buurt kan helpen.
Vervangende mantelzorg. Een getrainde vrijwilliger of professional neemt je taken voor langere tijd over, bijvoorbeeld een paar dagen achter elkaar. Zo kun je echt even weg.
Dagbesteding. Je naaste gaat een of meer dagen per week naar een plek met activiteiten en gezelschap. Bijvoorbeeld een zorgboerderij of een ontmoetingscentrum. Dagbesteding vraag je meestal aan via de gemeente. Soms valt het onder de Wlz.
Logeeropvang. Je naaste logeert een nacht, een weekend of langer in een logeerhuis of zorginstelling.
Betaalde oppas of helper. Je huurt zelf iemand in. Dat geeft veel vrijheid, maar kost geld. Soms kan het uit een pgb.
Wat is een logeerhuis?
Een logeerhuis is een huiselijke plek waar je naaste een tijdje kan logeren, terwijl jij uitrust. Er is begeleiding en zorg aanwezig. Sommige logeerhuizen zijn er voor ouderen of mensen met dementie, andere voor kinderen of volwassenen met een beperking. Je naaste slaapt er een nacht, een weekend of een week.
Vraag het steunpunt mantelzorg welke logeerhuizen er in de buurt zijn. Vaak is er een wachtlijst, dus plan op tijd.
Respijtzorg aanvragen
Hoe je respijtzorg aanvraagt, hangt af van de vorm en van de situatie van je naaste:
- Via de gemeente. Respijtzorg valt vaak onder de Wmo. Je vraagt het aan door je te melden bij de gemeente. In het gesprek dat volgt, kijk je samen wat er nodig is. Lees hoe je dat voorbereidt in Wmo aanvragen. Bij sommige vormen, zoals een vrijwilliger via het steunpunt, is geen aanvraag nodig.
- Via het zorgkantoor. Heeft je naaste een Wlz-indicatie? Dan regelt het zorgkantoor logeeropvang en dagbesteding.
- Via het steunpunt mantelzorg. Zij weten wat er in jouw gemeente is en helpen je op weg. Kijk bij jouw gemeente of zoek via organisaties.
Wie betaalt respijtzorg?
- De gemeente vergoedt vaak respijtzorg via de Wmo. Je betaalt dan meestal een eigen bijdrage.
- Het zorgkantoor betaalt logeeropvang als je naaste een Wlz-indicatie heeft.
- Je zorgverzekeraar vergoedt soms een deel uit de aanvullende verzekering. Kijk in je polis of bel je verzekeraar.
- Vrijwilligers zijn gratis. Soms vraagt een organisatie een kleine bijdrage voor reiskosten.
Elke gemeente regelt het anders. Vraag het na bij het steunpunt mantelzorg.
Zo maak je het makkelijker
- Begin klein. Een uur of twee om te wennen, voor jou en voor je naaste.
- Kies een vast moment. Elke week op dezelfde dag geeft rust en ritme.
- Schrijf de belangrijkste dingen op. Gewoontes, wat je naaste lekker vindt, wie je moet bellen als er iets is.
- Ga echt weg. Blijf niet in huis meekijken. Dan rust je niet uit.
- Bespreek het met je naaste. Vertel dat het voor jou is, zodat jullie het samen langer volhouden.
Vindt je naaste het moeilijk? Dat is normaal. Vaak went het snel als het een vertrouwd gezicht wordt.
Wat het platform voor je kan doen
Zoek je iemand die regelmatig een paar uur bij je naaste is? Plaats een hulpvraag en geef aan of je een vrijwilliger zoekt of betaalde hulp. Je kunt ook zelf helpers in de buurt bekijken, bijvoorbeeld voor gezelschap.