Iemand met dementie bezoeken is mooi en soms ook lastig. De persoon kan je vergeten zijn, in de war raken of ineens boos worden. Dat ligt niet aan jou. Met een paar eenvoudige tips wordt het bezoek voor jullie allebei prettiger. Deze handleiding is voor helpers.
Voor je gaat
Vraag de mantelzorger of familie vooraf naar:
- hoe de persoon het liefst genoemd wordt
- wat hij of zij leuk vindt: muziek, tuinieren, voetbal, foto's kijken
- vroeger werk, hobby's en belangrijke mensen
- wat onrustig maakt, en wat juist rust geeft
- het vaste ritme van de dag
- wie je moet bellen als er iets is
Schrijf het op en neem het mee. Zo heb je altijd een onderwerp om over te praten.
Binnenkomen
- Bel aan en wacht rustig. Iemand met dementie heeft vaak meer tijd nodig.
- Stel je elke keer opnieuw voor: "Hallo, ik ben Sanne. Ik kom koffie bij u drinken."
- Ga op ooghoogte zitten en maak oogcontact.
- Spreek rustig en vriendelijk. Een glimlach doet veel.
Verwacht niet dat de persoon je herkent, ook al ben je er vaker geweest. Soms herkent iemand je gevoel, ook al weet hij je naam niet.
Praten en luisteren
- Gebruik korte, eenvoudige zinnen.
- Stel één vraag tegelijk. Liefst een vraag met ja of nee, of met een keuze: "Wilt u koffie of thee?"
- Geef de tijd om te antwoorden. Vul de stilte niet meteen op.
- Vraag niet "Weet u nog?" Dat kan beschamend zijn.
- Ga niet in discussie. Zegt iemand dat zijn moeder vanmiddag komt? Vraag dan liever: "Vertel eens over uw moeder."
- Let op lichaamstaal. Die zegt vaak meer dan woorden.
Samen iets doen
Een bezoek hoeft niet vol met praten. Samen iets doen werkt vaak beter:
- een wandeling, ook als het een kort stukje is
- muziek luisteren of samen zingen
- oude foto's bekijken
- een eenvoudige klus: aardappels schillen, de was vouwen, de plantjes water geven
- een spelletje dat bekend is, zoals kaarten of domino
Houd het eenvoudig. Het gaat niet om het resultaat, maar om het samen bezig zijn.
Als het lastig wordt
Iemand met dementie kan onrustig, angstig of boos worden. Wat helpt:
- Blijf rustig. Je eigen rust slaat over.
- Zoek de oorzaak. Heeft iemand pijn, honger, dorst of moet hij naar het toilet? Is het te druk of te warm?
- Leid af. Begin over iets anders, zet muziek op of ga even naar buiten.
- Neem afstand. Lukt het niet? Ga even naar een andere kamer of maak een rondje. Kom dan rustig terug.
- Neem het niet persoonlijk. Wat iemand zegt, komt door de ziekte.
Wil iemand weg en is dat niet veilig? Ga dan mee en loop een stukje. Probeer iemand niet tegen te houden met kracht. Bel de mantelzorger als het niet lukt.
Veiligheid
- Laat iemand met dementie niet alleen als dat met de familie zo is afgesproken.
- Let op de kookplaat, kaarsen en de voordeur.
- Geef geen medicijnen, ook niet als iemand erom vraagt. Lees Wat je niet doet.
- Raakt iemand vermist of gewond? Bel 112, en daarna de mantelzorger.
Na het bezoek
Laat de mantelzorger kort weten hoe het ging. Wat ging goed? Viel je iets op, zoals iemand die slecht eet of ineens veel verwarder is? Stuur het via het platform. Zo blijft de familie op de hoogte.
Neem ook tijd voor jezelf. Een bezoek bij iemand met dementie kan veel van je vragen. Praat erover met iemand die je vertrouwt.
Meer weten
Wil je meer weten over dementie? Lees het artikel Mantelzorg bij dementie in de kennisbank. Of kijk bij het steunpunt mantelzorg of een Alzheimer Café in de buurt. Je vindt organisaties via organisaties.