Een ziekenhuisopname komt vaak onverwacht. En het ontslag soms ook. Ineens hoor je dat je naaste morgen naar huis mag. Dan moet er in korte tijd veel geregeld worden. Met een goede voorbereiding wordt de thuiskomst een stuk rustiger.
Begin al tijdens de opname
Wacht niet tot de dag van ontslag. Vraag al in de eerste dagen:
- Hoe lang blijft mijn naaste waarschijnlijk in het ziekenhuis?
- Wat kan hij of zij straks nog zelf, en wat niet?
- Welke zorg is er thuis nodig?
- Wie in het ziekenhuis regelt de zorg na ontslag?
In veel ziekenhuizen is er een transferverpleegkundige of transferpunt. Die helpt bij het regelen van zorg na het ontslag, zoals thuiszorg of een tijdelijk verblijf.
Het ontslaggesprek
Voor je naaste naar huis gaat, is er meestal een ontslaggesprek. Probeer daarbij te zijn. Vraag om uitleg op papier. Vraag in elk geval naar:
- Medicijnen. Welke zijn nieuw, welke zijn gestopt, en hoe lang? Vraag een actueel medicatieoverzicht.
- Controles. Wanneer is de volgende afspraak, en bij wie?
- Wat mag wel en niet. Bijvoorbeeld tillen, douchen, traplopen of autorijden.
- Waarschuwingssignalen. Wanneer moet je de huisarts of het ziekenhuis bellen?
- Contact. Wie kun je bellen met vragen?
Schrijf alles op. In de drukte van een ontslag vergeet je snel iets.
Zorg thuis regelen
Welke zorg er nodig is, hangt af van de situatie. Een paar mogelijkheden:
- Wijkverpleging voor hulp bij wassen, aankleden, wondzorg of medicijnen. Dit valt onder de zorgverzekering. Het ziekenhuis kan dit vaak al voor je aanvragen.
- Hulpmiddelen zoals een douchestoel, rollator of hoog-laagbed. Die kun je vaak lenen of huren bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Soms vergoedt de zorgverzekeraar ze.
- Huishoudelijke hulp of begeleiding via de gemeente. Dat duurt vaak even, dus meld je op tijd.
- Een tijdelijk verblijf als thuis nog niet gaat. Bijvoorbeeld een eerstelijnsverblijf of revalidatie in een verpleeghuis. Dat regelt het ziekenhuis samen met de huisarts.
Lees in Wmo, Wlz en Zvw in gewone taal wie wat regelt.
Het huis klaarmaken
Maak het huis veilig en makkelijk voor de eerste weken:
- Zet een bed beneden als traplopen moeilijk is.
- Haal losse kleedjes en snoeren weg.
- Zorg voor goede verlichting, ook naar het toilet.
- Doe boodschappen en zet eten klaar dat makkelijk op te warmen is.
- Leg medicijnen op een vaste, overzichtelijke plek.
De eerste weken
De eerste dagen na ontslag zijn vaak het zwaarst. Je naaste is moe, onzeker of in de war. Dat is normaal. Verwacht niet te veel tegelijk.
Verdeel de taken. Maak een rooster met familie en buren. Wie doet de boodschappen, wie komt 's avonds even kijken? Vraag ook om hulp van buiten. Een vrijwilliger kan gezelschap bieden of meegaan naar de controle. Een betaalde helper kan helpen in het huishouden. Plaats een hulpvraag of zoek helpers in de buurt.
Medische taken, zoals wondzorg en medicijnen geven, laat je over aan de wijkverpleging. Die horen niet bij een vrijwilliger of helper.
Denk aan jezelf
Na een opname is de zorg soms ineens veel zwaarder dan eerst. Merk je dat je het niet volhoudt? Zeg het tegen de huisarts, de wijkverpleegkundige of het steunpunt mantelzorg. Je vindt het steunpunt via organisaties.