Veel mantelzorgers werken ook. Dat combineren is niet altijd makkelijk. Gelukkig heb je als werknemer recht op zorgverlof als iemand in je omgeving zorg nodig heeft. Er is kortdurend zorgverlof, langdurend zorgverlof en calamiteitenverlof. Hier lees je wat de verschillen zijn, hoeveel uur je krijgt en hoe je het aanpakt.
Wat is zorgverlof?
Zorgverlof is verlof van je werk om te zorgen voor iemand die ziek is of hulp nodig heeft. Het is wettelijk geregeld in de Wet arbeid en zorg. Iedere werknemer heeft er recht op, ook als je parttime werkt of een tijdelijk contract hebt. In de volksmond heet het ook wel mantelzorgverlof.
De soorten verlof op een rij
| Verlof | Waarvoor | Hoe lang | Betaald? |
|---|---|---|---|
| Calamiteitenverlof | Een plotselinge noodsituatie | Kort, zolang nodig om het eerste te regelen | Ja, volledig |
| Kortdurend zorgverlof | Noodzakelijke zorg voor een zieke | Per 12 maanden maximaal twee keer je wekelijkse werkuren | Ja, minimaal 70% van je loon |
| Langdurend zorgverlof | Zorg voor iemand die ernstig ziek of hulpbehoevend is | Per 12 maanden maximaal zes keer je wekelijkse werkuren | Nee, tenzij je cao of werkgever iets anders regelt |
Werk je 32 uur per week? Dan kun je per jaar maximaal 64 uur kortdurend zorgverlof opnemen en maximaal 192 uur langdurend zorgverlof.
Voor wie mag je zorgverlof opnemen?
Je kunt zorgverlof opnemen voor je partner, kind, ouder, broer of zus, grootouder of kleinkind. Ook voor een huisgenoot. En voor iemand met wie je een sociale band hebt, zoals een goede vriend of buurvrouw, als die zorg echt van jou afhangt.
Calamiteitenverlof
Krijg je een telefoontje dat je moeder is gevallen? Dan kun je direct weg. Calamiteitenverlof is bedoeld voor de eerste uren of dagen, om het nodige te regelen. Je werkgever betaalt je loon gewoon door. Is er daarna meer zorg nodig? Dan kan je verlof overgaan in zorgverlof.
Kortdurend zorgverlof
Dit is voor als iemand ziek is en jouw zorg echt nodig heeft. Bijvoorbeeld na een operatie of een ziekenhuisopname. Je meldt het vooraf bij je werkgever, of zo snel mogelijk als het plotseling is. Je werkgever kan alleen weigeren als er een zwaarwegend bedrijfsbelang is. Je krijgt minimaal 70% van je loon, en niet minder dan het minimumloon.
Langdurend zorgverlof
Dit is voor langere periodes, zoals bij een ernstige of levensbedreigende ziekte. Je vraagt het minstens twee weken van tevoren schriftelijk aan. Je werkgever kan alleen weigeren bij een zwaarwegend bedrijfsbelang. Je krijgt het in principe niet betaald. Kijk wel in je cao, want soms is daar iets extra's geregeld. Vaak kun je in overleg het verlof spreiden, bijvoorbeeld over een paar uur per week.
Andere mogelijkheden
Verlof is niet de enige oplossing. Denk ook aan:
- Andere werktijden of thuiswerken. Je kunt je werkgever vragen om je werktijden, uren of werkplek aan te passen. Je werkgever moet je verzoek serieus bekijken.
- Tijdelijk minder werken. Bijvoorbeeld een paar maanden een dag minder.
- Vakantiedagen of compensatie-uren. Voor geplande afspraken, zoals een ziekenhuisbezoek.
- Afspraken in je cao. Sommige cao's hebben extra regelingen voor mantelzorgers.
Het gesprek met je werkgever
Veel mantelzorgers vertellen het niet op hun werk. Ze zijn bang dat het tegen hen werkt. Toch helpt het vaak om het te bespreken, voordat je vastloopt.
- Vertel kort wat er speelt. Je hoeft geen medische details te geven.
- Zeg wat je nodig hebt. Bijvoorbeeld: elke dinsdagmiddag vrij, of soms thuiswerken.
- Bedenk zelf een oplossing voor je werk, zodat je werkgever ziet dat je meedenkt.
- Leg afspraken vast in een mail.
Lukt het niet om er samen uit te komen? Praat dan met je bedrijfsarts, de ondernemingsraad of je vakbond. Merk je dat werk en zorg je te veel worden? Lees Overbelaste mantelzorger.
Hulp naast je werk
Je kunt ook hulp inschakelen voor de uren dat jij werkt. Denk aan een vrijwilliger die op dinsdag gezelschap biedt, of een betaalde helper voor de boodschappen. Plaats een hulpvraag of zoek helpers in de buurt van je naaste. Lees ook welke andere regelingen er zijn in Mantelzorg vergoeding.