Zorgen voor iemand van wie je houdt, doe je met liefde. Maar het kan ook zwaar zijn. Vaak sluipt het erin. Je doet steeds een beetje meer, en op een dag merk je dat je op bent. Een overbelaste mantelzorger heeft het zelf vaak als laatste door. Hoe eerder je de signalen ziet, hoe makkelijker je bijstuurt.
Wat is overbelasting bij mantelzorgers?
Overbelasting betekent dat de zorg meer van je vraagt dan je aankunt. Niet een keer, maar langere tijd. Je hebt geen rust meer om bij te komen. Dat kan iedere mantelzorger overkomen, hoeveel je ook van de ander houdt.
Signalen in je lijf
Je lichaam geeft vaak als eerste aan dat het te veel is. Let op:
- je bent moe, ook na een nacht slapen
- je slaapt slecht of ligt wakker van zorgen
- je hebt vaker hoofdpijn, rugpijn of last van je maag
- je wordt sneller ziek of komt moeilijk van een verkoudheid af
- je eet slecht, of juist veel meer dan normaal
Signalen in je hoofd en gevoel
- Je bent sneller geïrriteerd, ook tegen de persoon voor wie je zorgt.
- Je voelt je schuldig als je iets voor jezelf doet.
- Je piekert veel en kunt je moeilijk concentreren.
- Je huilt sneller, of je voelt juist bijna niets meer.
- Je hebt het gevoel dat alles op jou neerkomt en dat niemand het ziet.
Signalen in je dagelijks leven
- Je ziet vrienden minder en stopt met hobby's.
- Je werk lijdt eronder, of je meldt je vaker ziek.
- Je hebt geen moment meer dat echt van jou is.
- Je zegt vaker af, of je durft geen afspraken meer te maken.
Herken je een paar van deze signalen? Dan is dat geen zwakte. Het is een teken dat de balans zoek is tussen wat je draagt en wat je aankunt.
Een korte check
Stel jezelf deze vragen, en wees eerlijk:
- Wanneer had ik voor het laatst een dag zonder zorgen?
- Kan ik iemand bellen als ik het niet meer weet?
- Wat gebeurt er als ik morgen een week uitval?
- Doe ik nog dingen waar ik blij van word?
Heb je op vraag 3 geen antwoord? Dan is het tijd om dat samen met anderen te regelen. Niet pas als het misgaat.
Wat je kunt doen tegen overbelasting
Praat erover. Met je partner, een vriend, je huisarts of een mantelzorgconsulent. Hardop zeggen dat het zwaar is, lucht vaak al op.
Deel de zorg. Maak een lijstje van alles wat je doet. Kijk dan wat iemand anders kan overnemen. Familie, buren, een vrijwilliger of betaalde hulp. Op mantelzorgers.nl kun je een hulpvraag plaatsen of zelf helpers in je buurt zoeken, bijvoorbeeld voor huishoudelijke hulp.
Neem echt pauze. Een middag, een weekend of een week. Respijtzorg maakt dat mogelijk. Ook iemand die een paar uur aflost helpt al.
Ga naar je gemeente. Je kunt als mantelzorger zelf om ondersteuning vragen. Lees hoe je dat voorbereidt in Wmo aanvragen.
Besteed regelwerk uit. Loop je vast in formulieren en instanties? Een mantelzorgmakelaar kan dat overnemen.
Stel grenzen. Je mag nee zeggen, ook tegen iemand van wie je houdt. Lees Grenzen stellen.
Kijk naar je werk. Werk je? Dan heb je recht op zorgverlof, en kun je vragen om andere werktijden.
Wanneer je direct hulp zoekt
Merk je dat je somber bent, niet meer kunt slapen of eten, of dat je boos wordt op een manier die je niet wilt? Ga dan naar je huisarts. Ook als je bang bent dat je de zorg niet meer goed kunt geven. Daar is niets mis mee. Het beschermt jou en de persoon voor wie je zorgt.
Denk je aan zelfdoding? Bel of chat dan met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 (gratis) of 113.nl.
Steun bij jou in de buurt
Het steunpunt mantelzorg in je gemeente kent de situatie van veel mantelzorgers. Je kunt er terecht voor een gesprek, een cursus of lotgenotencontact. Kijk wat er is in jouw gemeente of zoek via organisaties.