Mantelzorg is de zorg die je geeft aan iemand uit je eigen omgeving die hulp nodig heeft. Veel mensen doen het jarenlang zonder te weten dat ze mantelzorger zijn. Je doet het gewoon, omdat het je moeder, partner, kind of buurman is. Toch is het goed om het woord te kennen. Het opent deuren naar steun, regelingen en mensen die weten wat je doormaakt.
Wat is mantelzorg precies?
Mantelzorg is zorg voor iemand die ziek is, een beperking heeft of hulp nodig heeft door ouderdom. Je geeft die zorg onbetaald en omdat je een band met die persoon hebt. Dat is ook de betekenis van het woord: je slaat als het ware een mantel om iemand heen.
Je kiest er niet voor zoals bij vrijwilligerswerk. Het overkomt je, omdat iemand van wie je houdt hulp nodig heeft.
Wanneer ben je mantelzorger?
Er is geen harde grens. Vaak wordt gezegd dat het om mantelzorg gaat als je langer dan drie maanden helpt, of meer dan acht uur per week. Maar ook minder kan zwaar zijn. Het gaat erom dat de zorg verder gaat dan wat je normaal voor elkaar doet.
Een keer helpen verhuizen is geen mantelzorg. Elke week de medicijnen klaarzetten en meegaan naar het ziekenhuis wel.
Wat doet een mantelzorger?
Een mantelzorger doet wat er nodig is. Dat verschilt per situatie. Je bent bijvoorbeeld mantelzorger als je:
- boodschappen doet voor je vader die slecht ter been is
- je partner helpt met wassen en aankleden na een beroerte
- elke week de administratie regelt voor je tante met beginnende dementie
- zorgt voor een kind met een chronische ziekte of beperking
- je buurvrouw dagelijks belt en langsgaat sinds ze alleen woont
- vanaf afstand afspraken regelt en de zorg coördineert
Ook toezicht houden, gezelschap bieden en meegaan naar de dokter tellen mee. Zorg je vanaf een andere plek? Lees dan Zorgen op afstand.
Hoe word je mantelzorger?
Je hoeft je nergens voor aan te melden. Je wordt mantelzorger op het moment dat je structureel zorgt voor iemand in je omgeving. Er is geen diploma of inschrijving voor nodig.
Wel is het slim om je bij de gemeente of het steunpunt mantelzorg te laten registreren. Dan kom je in beeld voor steun en voor de jaarlijkse mantelzorgwaardering. Wil je juist iemand helpen die je nog niet kent? Dan word je vrijwilliger of betaalde helper. Dat kan ook via dit platform.
Het verschil met vrijwilligerswerk
| Mantelzorger | Vrijwilliger | |
|---|---|---|
| Band met de persoon | Familie, partner, vriend, buur | Meestal geen band vooraf |
| Keuze | Het komt op je pad | Je kiest er zelf voor |
| Uren | Vaak veel en onvoorspelbaar | Afgesproken uren |
| Stoppen | Moeilijk | Kan als het niet meer past |
Op mantelzorgers.nl kom je allebei tegen. Een vrijwilliger kan juist een mantelzorger ontlasten. Lees meer in Vrijwilliger of betaalde hulp?.
Waarom het helpt om het te benoemen
Als je jezelf mantelzorger noemt, kun je ook hulp vragen als mantelzorger:
- Je gemeente heeft ondersteuning voor mantelzorgers, zoals een steunpunt, respijtzorg en een jaarlijkse waardering.
- Je werkgever kan rekening met je houden, bijvoorbeeld met zorgverlof of andere werktijden.
- Je huisarts kan beter met je meedenken als hij weet dat je voor iemand zorgt.
- Je merkt dat je niet de enige bent. Er zijn veel mensen in dezelfde situatie.
Let ook op jezelf. Zorgen kost energie, en het sluipt er vaak in. Lees Overbelaste mantelzorger om de signalen op tijd te herkennen.
Ook jonge mensen zijn mantelzorger
Kinderen en jongeren die thuis zorgen voor een ouder, broer of zus, zijn ook mantelzorger. Ze worden jonge mantelzorgers genoemd. Ze doen soms meer dan je denkt: koken, oppassen, troosten, tolken bij de dokter. Ook voor hen is er steun, vaak via het steunpunt mantelzorg in de gemeente.
Waar vind je steun?
Je hoeft het niet alleen te doen. In bijna elke gemeente is een steunpunt mantelzorg of een organisatie die dat werk doet. Bekijk wat er is in jouw gemeente of zoek een organisatie via organisaties.
Wil je praktische hulp, zoals iemand die een middag bij je moeder blijft of boodschappen doet? Plaats dan een hulpvraag of kijk welke helpers er in je buurt zijn.